ΑΠΟΦΑΣΗ
Ballıktaş Bingöllü κατά Τουρκίας της 22.06.2021 (προσφ. αριθ. 76730/12) (οριστική 22.09.2021)
Βλ. εδώ
Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Τα εθνικά δικαστήρια απέρριψαν το αίτημα αποκατάστασης δικαιωμάτων πρώην καταδίκου, βασιζόμενα στο δεύτερο ένταλμα εκτέλεσης ποινής και στον υπολογισμό του χρόνου της υφ΄όρον απόλυσης. Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι τα δικαστήρια υιοθέτησαν υπέρμετρα τυπολατρική προσέγγιση. Το ΕΔΔΑ ομόφωνα έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του άρθρου 6 § 1 ΕΣΔΑ και κήρυξε απαράδεκτη την καταγγελία υπό το άρθρο 8 ΕΣΔΑ (ratione materiae).
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η προσφεύγουσα, Burcu Ballıktaş Bingöllü (γεν. 1978), υπήκοος Τουρκίας, κατοικούσα στην Κωνσταντινούπολη, καταδικάστηκε στις 09.10.2001 από το Κρατικό Δικαστήριο Ασφαλείας Κωνσταντινούπολης για συμμετοχή σε παράνομη οργάνωση σε 12 έτη και 6 μήνες κάθειρξη, με μόνιμη απαγόρευση πρόσβασης σε θέσεις δημοσίου. Η καταδίκη κατέστη αμετάκλητη στις 08.07.2002. Οι συνθήκες κράτησης και η δικαιότητα της δίκης της αποτέλεσαν αντικείμενο προηγούμενης υπόθεσης (Ballıktaş κατά Τουρκίας, αριθ. προσφ. 7070/03, 20.10.2009), όπου διαπιστώθηκε παραβίαση των άρθρων 3 και 6 § 1 ΕΣΔΑ.
Στις 05.11.2004 το Κακουργιοδικείο Κωνσταντινούπολης ανέστειλε την εκτέλεση της ποινής βάσει του άρθρου 402 ΚΠΔ, δεδομένου ότι ο χρόνος της υφ΄όρον απόλυσης είχε συμπληρωθεί κατ’ εφαρμογήν του νέου Ποινικού Κώδικα (Ν. 5237). Κατά τη συλλογιστική που τελικώς υιοθέτησε το ΕΔΔΑ, η αποφυλάκιση αυτή δεν αντιμετωπίσθηκε ως τυπική υφ΄όρον απόλυση, αλλά ως αναστολή εκτέλεσης της ποινής εν αναμονή της οριστικής αναπροσαρμογής της. Κατά την αποφυλάκισή της, η προσφεύγουσα είχε εκτίσει 1.705 ημέρες. Στις 05.06.2008, στο πλαίσιο διαδικασίας αναπροσαρμογής, η ποινή της μειώθηκε σε 6 έτη και 3 μήνες, ενώ η δια βίου απαγόρευση δημόσιας υπηρεσίας μετατράπηκε σε περιορισμό ισχύοντα μόνο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της ποινής (άρθρο 53 ΠΚ). Η απόφαση αναπροσαρμογής κατέστη αμετάκλητη στις 11.10.2011.
Η προσφεύγουσα αποφοίτησε από πανεπιστήμιο το 2010 και αφού πέτυχε σε διαγωνισμό για διορισμό σε δημόσια υπηρεσία, υπέβαλε αίτηση για θέση ερευνητικής βοηθού σε δημόσιο πανεπιστήμιο. Στις 04.10.2011 το πανεπιστήμιο την ενημέρωσε ότι η καταδίκη της για αδίκημα που καταδικάστηκε την αποκλείει από δημόσια υπηρεσία (άρθρο 48(Α)(5) Ν. 657). Στις 13.12.2011 η προσφεύγουσα φυλακίστηκε εκ νέου για πέντε ημέρες, ως αποτέλεσμα αναθεωρημένου υπολογισμού βάσει της αμετάκλητης αναπροσαρμοσμένης ποινής: ο ελάχιστος χρόνος για υφ΄όρον απόλυση ανερχόταν σε 1.710 ημέρες (τα 3/4 της ποινής), ενώ είχε εκτίσει μόνο 1.705.
Στις 16.02.2012 υπέβαλε αίτηση αποκατάστασης δικαιωμάτων (άρθρο 13/Α Ν. 5352) ενώπιον του Κακουργιοδικείου Άγκυρας, ισχυριζόμενη ότι ημερομηνία της υφ΄όρον απόλυσής της θα έπρεπε να θεωρηθεί η 05.11.2004. Στις 19.03.2012 το αίτημα απορρίφθηκε, καθώς η ποινή δεν είχε ολοκληρωθεί πλήρως (τελική ημερομηνία: 11.07.2013). Η ένσταση στις 09.04.2012 και μεταγενέστερες αιτήσεις απορρίφθηκαν ομοίως. Τελικώς, στις 09.05.2014 τα δικαιώματα της προσφεύγουσας αποκαταστάθηκαν.
Το ΕΔΔΑ ομόφωνα έκρινε παραδεκτή την προσφυγή υπό το άρθρο 6 § 1, μη παραβίαση του άρθρου 6 § 1 και απαράδεκτη (ratione materiae) την καταγγελία υπό το άρθρο 8.
ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…
Άρθρο 6 § 1 ΕΣΔΑ. Αστικό σκέλος. Δίκαιη δίκη. Μη παραβίαση
Εφαρμοσιμότητα: Το Δικαστήριο έκρινε ότι η διαδικασία αποκατάστασης δικαιωμάτων δεν αφορούσε αίτημα υφ΄όρον απόλυσης ή τον τρόπο εκτέλεσης ποινής, αλλά είχε ευθεία επίδραση σε ευρύ φάσμα αστικών δικαιωμάτων, περιλαμβανομένης της πρόσβασης σε δημόσια υπηρεσία, της άσκησης νομοθετικά κατοχυρωμένου ελευθέρου επαγγέλματος και της διαγραφής ποινικού μητρώου. Το άρθρο 6 § 1 ήταν εφαρμοστέο υπό το αστικό σκέλος (Alexandre κατά Πορτογαλίας της 20.11.2012, αριθ. προσφ. 33197/09, §§ 54-55).
Επί της ουσίας: Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι δεν αποτελεί τέταρτο βαθμό δικαιοδοσίας και δεν αξιολογεί σφάλματα νομικά ή πραγματικά των εθνικών δικαστηρίων, εκτός εάν αυτά εκδηλώνονται ως αυθαιρεσία ή πρόδηλη παράλόγα (Bochan κατά Ουκρανίας (αριθ. 2) [ΤΜ] της 05.02.2015, αριθ. προσφ. 22251/08, §§ 62, 64-65, Dulaurans κατά Γαλλίας της 21.03.2000, αριθ. προσφ. 34553/97, § 38, Khamidov κατά Ρωσίας της 15.11.2007, αριθ. προσφ. 72118/01 § 174). Εξετάζοντας τα πραγματικά περιστατικά, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι: (α) η προσφεύγουσα δεν απέδειξε τεκμηριωμένα ότι η δεύτερη φυλάκισή της οφειλόταν σε σφάλμα των αρχών, αφού η αποφυλάκιση του 2004 ήταν αναστολή εκτέλεσης ποινής και όχι υφ΄όρον απόλυση, (β) η προσφεύγουσα δεν επικαλέστηκε νομική διάταξη, νομολογία ή δόγμα προς στήριξη αναδρομικής αναθεώρησης των ημερομηνιών του δεύτερου εντάλματος, (γ) η προσφεύγουσα ωφελήθηκε τελικά από υφ΄όρον απόλυση σε σύγκριση με το αρχικό καθεστώς εκτέλεσης της ποινής και από τη μετατροπή της δια βίου απαγόρευσης σε πρόσκαιρο περιορισμό.
Απόφαση: Μη παραβίαση του άρθρου 6 § 1 ΕΣΔΑ (ομόφωνα).
Άρθρο 8 ΕΣΔΑ. Ιδιωτική ζωή. Ratione materiae. Απαράδεκτη
Το Δικαστήριο εφάρμοσε την «προσέγγιση βάσει συνεπειών» (consequence-based approach), όπως αυτή διαμορφώθηκε στην απόφαση Denisov κατά Ουκρανίας [ΤΜ] της 25.09.2018 (αριθ. προσφ. 76639/11, §§ 103-117). Διαπίστωσε ότι: α) η προσφεύγουσα δεν ισχυρίστηκε ούτε αποδείχθηκε ότι αδυνατούσε να εργασθεί στον ιδιωτικό τομέα, β) δεν αντιμετώπισε γενική απαγόρευση επαγγελματικής δραστηριότητας, γ) η ΕΣΔΑ δεν εγγυάται δικαίωμα πρόσληψης στη δημόσια υπηρεσία και δ) δεν τεκμηρίωσε υλική ή ηθική βλάβη τέτοιας έντασης, με αιτιώδη σύνδεσμο προς την άρνηση αποκατάστασης, ώστε να πληρούται το απαιτούμενο επίπεδο-όριο σοβαρότητας. Το αναγκαίο επίπεδο σοβαρότητας δεν επιτεύχθηκε.
Απόφαση: Απαράδεκτη ως ασυμβίβαστη ratione materiae (ομόφωνα).
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΔΔΑ (KEY PASSAGE)
«Σε περιπτώσεις τέτοιας φύσης, οι οποίες δεν έχουν νομικό έρεισμα και συνίστανται αποκλειστικά στις υποκειμενικές αντιλήψεις ενός διαδίκου περί δικαιοσύνης … δεν μπορεί να λεχθεί ότι απαιτούν από τα δικαστήρια να λάβουν συγκεκριμένη θέση» (§ 82).
ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Εφαρμογή του κριτηρίου «τέταρτης βαθμίδας» σε διαδικασίες αποκατάστασης δικαιωμάτων. Η απόφαση αποτελεί πρακτική εφαρμογή του δόγματος «τέταρτης βαθμίδας» (fourth-instance doctrine) σε ένα ειδικό υποσύνολο διαφορών σχετικών με αποκατάσταση αστικών δικαιωμάτων μετά από ποινική καταδίκη. Το Δικαστήριο, επικαλούμενο τις αρχές Dulaurans, Khamidov, Anđelković και Bochan, επιβεβαίωσε ότι μόνον ένα πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης (manifest error of assessment) ή ολοσχερής απουσία αιτιολογίας μπορεί να θίξει το δίκαιο χαρακτήρα των εσωτερικών δικαστικών αποφάσεων. Ιδίως, η Ballıktaş Bingöllü συνδέεται στενά με την Alexandre κατά Πορτογαλίας, όπου το Δικαστήριο είχε ήδη δεχθεί ότι διαφορά σχετική με ποινικό μητρώο και τις έννομες συνέπειές του μπορεί να υπαχθεί στο αστικό σκέλος του άρθρου 6 § 1.
Οριοθέτηση της εφαρμοσιμότητας του άρθρου 8 στις παρεπόμενες συνέπειες ποινικής καταδίκης. Η απόφαση αποτελεί σημείο αναφοράς για τη χρήση της «προσέγγισης βάσει συνεπειών» (consequence-based approach), όπως αναπτύχθηκε στη Denisov κατά Ουκρανίας [ΤΜ]. Ενώ σε υποθέσεις όπως Sidabras και Džiautas κατά Λιθουανίας (27.07.2004, αριθ. προσφ. 55480/00 και 59330/00) και Pişkin κατά Τουρκίας (15.12.2020, αριθ. προσφ. 33399/18) οι γενικευμένες απαγορεύσεις απασχόλησης ενεργοποίησαν το άρθρο 8, εν προκειμένω η απόρριψη εξαντλήθηκε στη μη πρόσληψη σε μία θέση δημοσίου χωρίς ευρύτερες αρνητικές συνέπειες. Η απόφαση, πάντως, δεν αμφισβητεί ότι οι παρεπόμενες συνέπειες ποινικής καταδίκης μπορούν κατ’ αρχήν να αγγίξουν τον πυρήνα της ιδιωτικής ζωής· απλώς κρίνει ότι τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά δεν υπερέβησαν το επίπεδο σοβαρότητας του άρθρου 8.
Η αρχή Gillberg και τα προβλέψιμα επακόλουθα ποινικής καταδίκης. Το Δικαστήριο εξέτασε και απέκλεισε την εφαρμογή της «αρχής αποκλεισμού Gillberg» (Gillberg κατά Σουηδίας [ΤΜ] της 03.04.2012, αριθ. προσφ. 41723/06, §§ 67-68), κρίνοντας ότι η υπόθεση ήταν διακριτή, αφού η προσφεύγουσα δεν κατήγγειλε τις αναμενόμενες συνέπειες της καταδίκης αυτής καθαυτής, αλλά τις συνέπειες δικαστικής κρίσης που θεώρησε μη προβλέψιμη.
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
Από: echrcaselaw
Η απόφαση Ballıktaş Bingöllü κατά Τουρκίας αποτελεί σημαντική συνεισφορά στη νομολογία του ΕΔΔΑ σχετικά με τα όρια δικαστικού ελέγχου στις διαδικασίες αποκατάστασης δικαιωμάτων μετά από ποινική καταδίκη και σχετικά με το κατώφλι εφαρμοσιμότητας του άρθρου 8 ΕΣΔΑ στις παρεπόμενες συνέπειες ποινικών καταδικών.
Η αυστηρή εφαρμογή του δόγματος «τέταρτης βαθμίδας». Το ισχυρό σημείο της απόφασης έγκειται στη λεπτομερή ανάλυση των κριτηρίων αυθαιρεσίας. Ωστόσο, η πλήρης αποδοχή του υπολογισμού των αρχών εγείρει ερωτηματικά σχετικά με τη μη συνεκτίμηση της επταετούς περιόδου ελευθερίας της προσφεύγουσας μεταξύ 2004 και 2011. Ενώ η τεχνική διάκριση μεταξύ «αναστολής εκτέλεσης ποινής» και «υφ΄όρον απόλυσης» είναι εκείνη που υιοθέτησε το Δικαστήριο, η πρακτική συνέπεια – η μη προσμέτρηση επτά ετών ελεύθερης κοινωνικής ζωής – δημιουργεί ζητήματα με την αρχή της κοινωνικής επανένταξης. Η κριτική, συνεπώς, δεν αφορά τόσο την εσωτερική λογική του ratio decidendi όσο την περιορισμένη ευαισθησία της απόφασης έναντι της πραγματικής διάρκειας της κοινωνικής επανένταξης της προσφεύγουσας.
Η αντίστιξη με την Pişkin κατά Τουρκίας. Στην υπόθεση Pişkin (15.12.2020), το Δικαστήριο δέχθηκε ότι ο στιγματισμός ως «τρομοκράτη» και οι συνακόλουθες δυσκολίες εύρεσης εργασίας ενεργοποιούσαν το άρθρο 8. Στην παρούσα υπόθεση, παρότι η προσφεύγουσα είχε επίσης καταδικασθεί για αδίκημα σχετιζόμενο με τρομοκρατία, το Δικαστήριο διέκρινε τα πραγματικά περιστατικά, εστιάζοντας στη μη ύπαρξη αδυναμίας πρόσβασης στον ιδιωτικό τομέα. Η διάκριση αυτή αναδεικνύει ότι η εφαρμοσιμότητα του άρθρου 8 εξαρτάται αποφασιστικά από τη συνολική εμβέλεια των παρεπομένων συνεπειών και όχι μεμονωμένα από τη φύση του αδικήματος.
Η συστημική διάσταση των παρεπομένων συνεπειών. Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: σε πολλά κράτη μέλη, οι νομοθετικά προβλεπόμενες παρεπόμενες συνέπειες ποινικής καταδίκης – ιδίως για αδικήματα κατά της κρατικής ασφαλείας – λειτουργούν ως de facto πρόσθετη ποινή. Ο Alessandro Corda και οι Marti Rovira και Elina van ‘t Zand-Kurtovic, σε συγκριτική ανάλυση παρεπομένων συνεπειών, επισημαίνουν ότι η σύγχρονη συγκριτική βιβλιογραφία αναδεικνύει πλέον τις «κρυφές ποινές» ως εμπόδια κοινωνικής επανένταξης, μεταξύ άλλων στον εργασιακό τομέα. Πηγή: Alessandro Corda, Marti Rovira & Elina van ‘t Zand-Kurtovic, «Collateral consequences of criminal records from a cross-national perspective: An introduction», Punishment & Society, 2023.
Η συσταλτική εφαρμογή του επιπέδου σοβαρότητας. Το περισσότερο αμφιλεγόμενο στοιχείο της απόφασης δεν είναι η ανάλυση του άρθρου 6, αλλά η αυστηρή προσέγγιση του άρθρου 8. Σε σύγκριση με τις Sidabras and Džiautas και Pişkin, η Ballıktaş Bingöllü δείχνει ότι, όταν ο επαγγελματικός αποκλεισμός δεν εμφανίζεται ως γενικός ή ολοκληρωτικός και δεν αποδεικνύεται με συγκεκριμένα στοιχεία ως διαρκής βλάβη στην ιδιωτική και επαγγελματική ζωή, το Δικαστήριο παραμένει ιδιαιτέρως διστακτικό να ενεργοποιήσει το άρθρο 8. Αυτό περιορίζει την προστατευτική εμβέλεια της ΕΣΔΑ σε περιπτώσεις σοβαρών, αλλά μη πλήρως ολιστικών, παρεπομένων συνεπειών.
Σε έμμεση, συγκριτική προοπτική, η Strasbourg Observers κριτική για τα όρια του δόγματος Denisov. Σε ανάλυση της Pişkin κατά Τουρκίας στο Strasbourg Observers, τονίζεται ότι οι μαζικές απολύσεις στην Τουρκία αποτέλεσαν de facto ποινική κύρωση, αναδεικνύοντας ότι η διάκριση μεταξύ «διοικητικών μέτρων» και «ποινικών κυρώσεων» στο πλαίσιο της Denisov δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στην πραγματικότητα. (βλ. Strasbourg Observers, «Pişkin v. Turkey: Observations on the failure of the Lawfulness Test and the Engel Criteria within the context of the Turkish Purge», 29.03.2021).
Συγκριτική αναφορά. Στο πεδίο του Διαμερικανικού Συστήματος, το Inter-American Court of Human Rights, στην López Mendoza v. Venezuela (01.09.2011), ανέδειξε, σε διαφορετικό βεβαίως κανονιστικό πλαίσιο, την ανάγκη αυστηρής νομιμότητας και πλήρων δικαστικών εγγυήσεων όταν περιορίζεται η πρόσβαση σε δημόσια αξιώματα ή λειτουργήματα. Στο σύστημα του ΔΣΑΠΔ, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στο Γενικό Σχόλιο αριθ. 25 (1996) για το άρθρο 25 ΔΣΑΠΔ, αναδεικνύει ότι οι περιορισμοί στο δικαίωμα συμμετοχής σε δημόσιες υποθέσεις και ίσης πρόσβασης στη δημόσια υπηρεσία πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά και εύλογα κριτήρια. Η συγκριτική αυτή προοπτική δεν ανατρέπει το συμπέρασμα της Ballıktaş Bingöllü, αλλά υπογραμμίζει ότι οι παρεπόμενες συνέπειες ποινικής καταδίκης οφείλουν να εξετάζονται με ιδιαίτερη προσοχή ως προς τη νομιμότητα, την αναγκαιότητα και τη λειτουργία τους στην πράξη.
Συμπέρασμα. Η απόφαση Ballıktaş Bingöllü κατά Τουρκίας αποτελεί νομολογιακό σημείο αναφοράς για τα όρια του δικαστικού ελέγχου του Στρασβούργου σε εσωτερικές δικαστικές αποφάσεις αποκατάστασης δικαιωμάτων. Η ειδική συμβολή της έγκειται στη σύνθεση τριών νομολογιακών γραμμών: του δόγματος «τέταρτης βαθμίδας», της «προσέγγισης βάσει συνεπειών» (Denisov) για το άρθρο 8 και της αρχής Gillberg περί προβλέψιμων επακόλουθων της ποινικής καταδίκης. Η αυστηρή εφαρμογή του επιπέδου – ορίου σοβαρότητας στο πεδίο του άρθρου 8, χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζεται το βαθύτερο ζήτημα των συστημικών παρεπομένων συνεπειών, αφήνει ανοιχτά ερωτήματα ως προς το αν η υφιστάμενη νομολογιακή μεθοδολογία αρκεί για την προστασία ατόμων που αντιμετωπίζουν αυτό που η ίδια η προσφεύγουσα αποκάλεσε «αστικό θάνατο».
ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΕΣ
Α) Denisov κατά Ουκρανίας [ΤΜ]: η απόφαση-σταθμός στην οποία στηρίχθηκε άμεσα η Ballıktaş Bingöllü, θεμελιώνοντας τη διπλή μεθοδολογία ελέγχου (reason-based / consequence-based approach) για το άρθρο 8 σε εργασιακές διαφορές. Πηγή: HUDOC, Denisov v. Ukraine [GC], no. 76639/11, 25.09.2018.
Β) Pişkin κατά Τουρκίας: η πρώτη απόφαση του ΕΔΔΑ επί μαζικής απόλυσης δημοσίου υπαλλήλου στην Τουρκία μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Δαπίστωσε παραβίαση τόσο του άρθρου 6 § 1 όσο και του άρθρου 8, αντιδιαστέλλοντας εμμέσως με τη Ballıktaş Bingöllü ως προς την εμβέλεια των συνεπειών. Πηγή: HUDOC, Pişkin v. Turkey, no. 33399/18, 15.12.2020.
Γ) Sidabras και Džiautas κατά Λιθουανίας: η απόφαση που εισήγαγε στη νομολογία τη δυνατότητα ενεργοποίησης του άρθρου 8 σε περιπτώσεις εκτεταμένης απαγόρευσης επαγγελματικής δραστηριότητας λόγω πολιτικού παρελθόντος. Πηγή: HUDOC, Sidabras and Džiautas v. Lithuania, nos. 55480/00 and 59330/00, 27.07.2004.
Δ) Παρεπόμενες συνέπειες ποινικής καταδίκης – συγκριτική ανάλυση: οι Alessandro Corda, Marti Rovira και Elina van ‘t Zand-Kurtovic αναλύουν τις «κρυφές κυρώσεις» που απορρέουν από ποινικές καταδίκες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας ότι οι νομοθετικά προβλεπόμενοι επαγγελματικοί αποκλεισμοί αποτελούν σημαντικό εμπόδιο κοινωνικής επανένταξης. Πηγή: Alessandro Corda, Marti Rovira & Elina van ‘t Zand-Kurtovic, «Collateral consequences of criminal records from a cross-national perspective: An introduction», Punishment & Society, 2023.
Ε) Alexandre κατά Πορτογαλίας: κρίσιμη απόφαση για την υπαγωγή διαφορών σχετικών με ποινικά μητρώα και τις συνέπειές τους στο αστικό σκέλος του άρθρου 6 § 1· η Ballıktaş Bingöllü την επικαλείται ρητώς κατ’ αναλογία. Πηγή: HUDOC, Alexandre v. Portugal, no. 33197/09, 20.11.2012.
ΣΤ) Strasbourg Observers: δευτερογενής, συγκριτική ανάλυση που τονίζει ότι οι μαζικές απολύσεις στην Τουρκία λειτούργησαν ως de facto ποινική κύρωση, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη Denisov μεθοδολογία. Πηγή: Strasbourg Observers, «Pişkin v. Turkey: Observations on the failure of the Lawfulness Test», 29.03.2021.
Ζ) Bochan κατά Ουκρανίας (αριθ. 2) [ΤΜ]: η απόφαση που κωδικοποίησε το κριτήριο «πρόδηλου σφάλματος» ως μοναδικό έρεισμα ελέγχου ουσίας από το ΕΔΔΑ. Πηγή: HUDOC, Bochan v. Ukraine (no. 2) [GC], no. 22251/08, 05.02.2015.
Η) Gillberg κατά Σουηδίας [ΤΜ]: η απόφαση που θεμελιώνει την αρχή αποκλεισμού: οι προβλέψιμες αρνητικές συνέπειες εγκληματικής συμπεριφοράς δεν μπορούν να αποτελέσουν επέμβαση στην ιδιωτική ζωή. Πηγή: HUDOC, Gillberg v. Sweden [GC], no. 41723/06, 03.04.2012.
Θ) López Mendoza v. Venezuela: το Inter-American Court of Human Rights υπογράμμισε, σε υπόθεση αποκλεισμού από δημόσιο αξίωμα, τη βαρύτητα της αυστηρής νομιμότητας και των πλήρων δικαστικών εγγυήσεων όταν περιορίζονται πολιτικά δικαιώματα και η πρόσβαση σε δημόσια λειτουργήματα. Πηγή: Inter-American Court of Human Rights, López Mendoza v. Venezuela, 01.09.2011.
Ι) Γενικό Σχόλιο αρ. 25 (1996) της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ: το άρθρο 25 ΔΣΑΠΔ απαιτεί οι περιορισμοί στη συμμετοχή σε δημόσιες υποθέσεις και στην ίση πρόσβαση στη δημόσια υπηρεσία να στηρίζονται σε αντικειμενικά και εύλογα κριτήρια. Πηγή: OHCHR, CCPR/C/21/Rev.1/Add.7, General Comment No. 25.
Σχετική νομολογία ΕΔΔΑ:
- Ballıktaş v. Turkey, 20.10.2009, Application no. 7070/03 • Denisov v. Ukraine [GC], 25.09.2018, Application no. 76639/11 • Sidabras and Džiautas v. Lithuania, 27.07.2004, Application nos. 55480/00 and 59330/00 • Pişkin v. Turkey, 15.12.2020, Application no. 33399/18 • Gillberg v. Sweden [GC], 03.04.2012, Application no. 41723/06 • Bochan v. Ukraine (no. 2) [GC], 05.02.2015, Application no. 22251/08 • Dulaurans v. France, 21.03.2000, Application no. 34553/97 • Khamidov v. Russia, 15.11.2007, Application no. 72118/01 • Anđelković v. Serbia, 09.04.2013, Application no. 1401/08 • Carmel Saliba v. Malta, 29.11.2016, Application no. 24221/13 • Tel v. Turkey, 17.10.2017, Application no. 36785/03 • Moreira Ferreira v. Portugal (no. 2) [GC], 11.07.2017, Application no. 19867/12 • Alexandre v. Portugal, 20.11.2012, Application no. 33197/09 • Radomilja and Others v. Croatia [GC], 20.03.2018, Application nos. 37685/10 and 22768/12 • Evers v. Germany, 28.05.2020, Application no. 17895/14 • Albanese v. Italy, 23.03.2006, Application no. 77924/01 • Campagnano v. Italy, 23.03.2006, Application no. 77955/01 • Golder v. the United Kingdom, 21.02.1975, Application no. 4451/70 • Baka v. Hungary [GC], 23.06.2016, Application no. 20261/12 • Vogt v. Germany, 26.09.1995, Application no. 17851/91 • Thlimmenos v. Greece [GC], 06.04.2000, Application no. 34369/97 • Calmanovici v. Romania, 01.07.2008, Application no. 42250/02 • Briani v. Italy, 09.09.2014, Application no. 33756/09
Πηγή / Source: HUDOC, echrcaselaw, Strasbourg Observers, Stockholm Center for Freedom, Punishment & Society (Sage Journals), OHCHR, Inter-American Court of Human Rights
Πηγή :echrcaselaw.com