ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ 265/2025 Χρόνος Παραγραφής και Πλημμεληματικός Χαρακτήρας Παράβασης ΚΟΚ

Αριθμός 265/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ζ’ Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Αικατερίνη Χονδρορίζου – Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστάσιου Σκάρα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Σάμου, για αναίρεση της υπ’αριθμ. 359/2024 απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Σάμου. Με κατηγορούμενο τον Κ. Π. του Δ., κάτοικο …, ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίου δικηγόρου του Φωτεινής Θαλασσινού.
Το Μονομελές Πλημμελειοδικείου Σάμου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και η αναιρεσείουσα Εισαγγελέας Πρωτοδικών Σάμου Αρετή Δελόγλου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 23 Σεπτεμβρίου 2024 έκθεσή της αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Πρωτοδικείου Σάμου, Δήμητρας Δουκέλλη, έλαβε αριθμό 1/2024 και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 958/24.
Αφού άκουσε Τoν Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του κατηγορουμένου που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 504 παρ. 1 ΚΠΔ: “Όταν ο νόμος δεν ορίζει ειδικά κάτι άλλο, αίτηση αναίρεσης επιτρέπεται μόνο κατά της απόφασης που όπως απαγγέλθηκε δεν προσβάλλεται με έφεση”. Κατά τη διάταξη αυτή στις αποφάσεις αυτές καταλέγονται και εκείνες που παύουν οριστικά την ποινική δίωξη. Και τούτο, διότι η απόφαση που παύει οριστικά την ποινική δίωξη δεν είναι αθωωτική και δεν προσβάλλεται, με έφεση, κατά τη διάταξη του άρθρου 486 παρ.1 ΚΠΔ (ΑΠ 650/2019, ΑΠ 1510/2013, ΑΠ 168/2013, ΑΠ 504/2010, ΑΠ 824/1979), με συνέπεια ως ανέκκλητη, όπως απαγγέλθηκε, είναι υποκείμενη μόνο σε αναίρεση. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 505 παρ. 1 “αναίρεση μπορούν να ζητήσουν… β) ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών για τις αποφάσεις του τριμελούς πλημμελειοδικείου, των δικαστηρίων ανηλίκων, των μονομελών πλημμελειοδικείων της έδρας και περιφέρειάς του”. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών μπορεί να ζητήσει την αναίρεση της απόφασης του μονομελούς πλημμελειοδικείου της έδρας του και της περιφέρειάς του, η οποία παύει την ποινική δίωξη του κατηγορούμενου (ΑΠ 855/2023, ΑΠ 1067/2021), που ενδιαφέρει εν προκειμένω, για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 510 παρ.1 του ΚΠΔ, σύμφωνα δε με το άρθρο 507, του ίδιου κώδικα, “Η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης από τον εισαγγελέα αρχίζει από την καταχώρηση καθαρογραμμένης της απόφασης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία του δικαστηρίου και για μεν τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι τριάντα (30) ημερών, για δε τους λοιπούς εισαγγελείς είκοσι (20) ημερών, από την καταχώρηση αυτή”. Στην προκειμένη περίπτωση η κρινόμενη με αριθ.εκθ. 1/2024 από 23-9-2024 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Σάμου για αναίρεση της με αριθμό 359/2024 απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Σάμου, που δίκασε ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και έπαυσε οριστικά λόγω παραγραφής την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου Κ. Π. του Δ., κατοίκου …, για την αξιόποινη πράξη της παράβασης του άρθρου 10 παρ.8 εδ.β’, 10 του Ν.2696/1999, ασκήθηκε νομότυπα, με δήλωση στις 23-9-2024 του αναιρεσείοντος Εισαγγελέως Πλημμελειοδικών Σάμου στη Γραμματέα του Πρωτοδικείου Σάμου, συνταχθείσης της σχετικής έκθεσης με αριθμό 1/2024, εμπρόθεσμα στις 23-9-2024, εντός της προβλεπόμενης εικοσαήμερης προθεσμίας από τότε που καταχωρίστηκε καθαρογραμμένη στις 12-9-2024 με αυξ.αριθ.157, στο κατ’ άρθρο 473 παρ. 3 του ΚΠΔ ειδικό βιβλίο, κατά τη σχετική επ’αυτής υπηρεσιακή βεβαίωση, από δικαιούμενο πρόσωπο και κατά απόφασης υποκείμενης στο συγκεκριμένο ένδικο μέσο (άρθρα 473 παρ. 3, 474 παρ.1, 505 παρ.1β’, 506 περ.β’, 507 Κ.Ποιν.Δ). Η κρινόμενη αίτηση περιέχει επιπλέον σαφή και ορισμένο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε’ του ΚΠΔ για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων. Επομένως, η αίτηση αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητα του λόγου της, με την παρουσία του κατηγορουμένου ο οποίος παραστάθηκε νομοτύπως με τον συνήγορό του (άρθρ. 512 παρ.1 εδ.β’, γ’, δ’, 3 και 515 παρ.2 ΚΠΔ). Με τη διάταξη του άρθρου 10 παρ.8 εδ.β’ και παρ.10 του Ν.2696/1999, όπως η παραγρ.10 αντικαταστάθηκε από 2-4-2012 με το άρθρο 37 παρ.6 του Ν.4055/2012, και ισχύει, ορίζεται: “παρ.8 εδ.β’…. Επίσης απαγορεύεται η καταστροφή, παραποίηση, μετάθεση, αλλοίωση και γενικά η με οποιονδήποτε τρόπο επενέργεια στις πινακίδες σήμανσης, στους σηματοδότες και το σύστημα στήριξής τους, στις διαγραμμίσεις πάνω στο οδόστρωμα, καθώς και στις συσκευές ρύθμισης ή μέτρησης της κυκλοφορίας…παρ.10.Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9 τιμωρείται με: α)διοικητικό πρόστιμο δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ και β)φυλάκιση μέχρι δώδεκα (12) μηνών, επιφυλασσομένης της εφαρμογής διατάξεων ειδικών ποινικών νόμων”. Εξάλλου, κατά τις διατάξεις των άρθρων 111 παρ.1,3, 112 και 113 παρ.1, 2 του ΠΚ, το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου περί πλημμελήματος είναι πενταετής και αρχίζει από την ημέρα τέλεσης της αξιόποινης πράξης, αναστέλλεται δε για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου καταστεί αμετάκλητη η απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών, ενώ κατά το άρθρο 17 Π.Κ. ως χρόνος τέλεσης της πράξης θεωρείται ο χρόνος κατά τον οποίο ο υπαίτιος ενέργησε ή όφειλε να ενεργήσει. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ του ΚΠΔ λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή όταν το δικαστήριο, χωρίς να παρερμηνεύσει το νόμο, δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο από το άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ του ΚΠΔ, συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που προκύπτει από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση (Ολ.Α.Π.2/2011, Α.Π.618/2023, Α.Π.1548/2022, Α.Π.366/2021). Στην προκειμένη περίπτωση το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Σάμου με την προσβαλλόμενη με αριθμό 359/23-5-2024 απόφασή του, δέχτηκε, ανελέγκτως, τα εξής: “Ο κατηγορούμενος στους … Σάμου κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2021 έως και την 21-11-2021 αφαίρεσε πινακίδα σήμανσης χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα. Συγκεκριμένα στον ανωτέρω τόπο και χρόνο αφαίρεσε ρυθμιστική πινακίδα (Ρ-39, απαγόρευση στάθμευσης) από την πλατεία …, χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα. Ωστόσο, το αξιόποινο της αποδιδόμενης στον κατηγορούμενο ως άνω αναφερόμενης πράξης έχει εξαλειφθεί λόγω παραγραφής και επομένως πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη, κατά τις διατάξεις των άρθρων 111 του ΠΚ και 368 περ.β’ του ΚΠΔ”. Στη συνέχεια το Δικαστήριο έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου με το ακόλουθο διατακτικό: “
Παύει οριστικά την κατά του κατηγορουμένου ποινική δίωξη λόγω εξάλειψης του αξιοποίνου για την πράξη παράβασης άρθρ.10 παρ.8 εδ.α’, β’ 9 εδ.α’, 10 του Ν.2696/1999 του ότι στους … Σάμου, κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2021 έως και την 21-11-2021, αφαίρεσε πινακίδα σήμανσης χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα. Συγκεκριμένα, στον ανωτέρω τόπο και χρόνο αφαίρεσε ρυθμιστική πινακίδα (Ρ-39, απαγόρευση στάθμευσης) από την πλατεία …, χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα. Δηλαδή για παράβαση των άρθρων 1, 12, 14, 18, 26 παρ.1α, 27 παρ.1, 51, 53 ΠΚ και 10 παρ.8 εδ.β’, 10 Ν.2696/1999.”. Με την απόφασή του όμως αυτή το δικάσαν, ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο, Μονομελές Πλημμελειοδικείο Σάμου, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 10 παρ.8 εδ.β’, 10 του Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ) και 111 παρ.1, 3, 112 και 113 παρ.1,2 ΠΚ, με την οριστική παύση της σε βάρος του κατηγορουμένου ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής, με τις παραδοχές ότι το αξιόποινο της αποδιδόμενης σ’αυτόν πράξης της παράβασης του άρθρου 10 παρ.8 εδ.β’ του Ν.2696/1999 τελεσθείσα κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2021 έως και την 21-11-2021 έχει εξαλειφθεί λόγω παραγραφής. Και τούτο διότι η θεμελιούμενη στο άρθρου 10 παρ.8 εδ.β’ και 10 του Ν. 2696/1999 αξιόποινη πράξη, όπως η παρ.10 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 παρ.6 του Ν.4055/2012 και ισχύει, και κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης και σήμερα (δηλαδή όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει από 2-4-20212 με το ν.4055/2012 έχουσα έκτοτε πλημμεληματικό χαρακτήρα, ενώ υπό την ισχύ του Ν.3904/2010 το οποίο κατέστησε πταισματικές τις μέχρι τη δημοσίευσή του τιμωρούμενες ως πλημμελήματα αξιόποινες πράξεις του Ν.2696/1999, ήταν πταισματική παράβαση), έχει πλημμεληματικό χαρακτήρα, αφού η απειλούμενη ποινή είναι φυλάκιση μέχρι δώδεκα (12) μηνών. Έτσι ο χρόνος παραγραφής της, ως πλημμεληματικής, δεν είχε συμπληρωθεί κατά την εκδίκαση της υπόθεσης στις 23 -5-2024, αφού από την τέλεσή της, κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2021 έως και την 21-11-2021, μέχρι τον χρόνο εκδίκασής της από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο στις 23 -5-2024, δεν είχε παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της πενταετίας. Επομένως ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε’ του Κ.Ποιν.Δ., μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης με την αιτίαση ότι το Δικαστήριο ερμήνευε και εφάρμοσε εσφαλμένα τις ως άνω εφαρμοσθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις με την οριστική παύση της σε βάρος του κατηγορουμένου ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής, ενώ όφειλε να δικάσει την υπόθεση κατ’ουσίαν, είναι βάσιμος. Συνακόλουθα, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Σάμου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 519 του Κ.Ποιν.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την με αριθμό 359/2024 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Σάμου.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνο, που είχε δικάσει προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Φεβρουαρίου 2025. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 6 Φεβρουαρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Πηγή : areiospagos.gr

To Top