Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νέος Κανονισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Εφετείου Αθηνών, με την απόφαση 23/2026 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, με την οποία εγκρίθηκε η τροποποίηση που επήλθε με την υπ’ αριθ. 2/2026 απόφαση της Ολομέλειας του Εφετείου Αθηνών, σε ορθή επανάληψη. Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο ΦΕΚ Β΄ 5645/17.09.2026.
Ο Κανονισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Εφετείου Αθηνών ρυθμίζει αναλυτικά την οργάνωση και τη λειτουργία του Δικαστηρίου, καθώς και την κατανομή των πολιτικών και ποινικών υποθέσεων στα επιμέρους τμήματα. Το Εφετείο Αθηνών λειτουργεί σε ένα αμιγώς Πολιτικό Τμήμα και ένα αμιγώς Ποινικό Τμήμα.
Οργάνωση του Πολιτικού Τμήματος
Το Πολιτικό Τμήμα διαρθρώνεται σε 22 επιμέρους εξειδικευμένα τμήματα, στα οποία υπηρετούν Πρόεδροι Εφετών και Εφέτες. Η κατανομή των υποθέσεων γίνεται με βάση το αντικείμενο και τη φύση της κάθε διαφοράς.
Τα 1ο και 2ο Τμήματα (Δημόσιο) είναι αρμόδια κυρίως για υποθέσεις στις οποίες διάδικος είναι το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ, για διοικητικές διαφορές και δίκες από διοικητική εκτέλεση που εξακολουθούν να υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια, για αναγκαστικές απαλλοτριώσεις, για ορισμένες διαφορές σχετικές με δημόσια και άλλα έργα, καθώς και για υποθέσεις ερμηνείας διαθηκών ή άλλων πράξεων υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών.
Το 3ο Τμήμα (Εκτέλεση) χειρίζεται τις διαφορές που αφορούν τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως τις ανακοπές των άρθρων 933 και 936 ΚΠολΔ, καθώς και συναφείς αιτήσεις αναστολής. Οι αιτήσεις αναστολής προσωρινά εκτελεστής απόφασης του άρθρου 913 ΚΠολΔ εισάγονται, αντίθετα, στο τμήμα όπου εκκρεμεί η κύρια υπόθεση.
Τα 4ο και 5ο Τμήματα (Εργατικό) είναι αρμόδια για εργατικές διαφορές, διαφορές επαγγελματιών και οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης, διαφορές από αμοιβές, καθώς και για τις σχετικές ειδικές διαδικασίες. Στην αρμοδιότητά τους περιλαμβάνονται επίσης οι αγωγές ακύρωσης διαιτητικών αποφάσεων.
Τα 6ο και 7ο Τμήματα (Μισθώσεις) εξετάζουν τις διαφορές από μισθώσεις κάθε είδους, τις διαφορές από οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία και τις λοιπές διαφορές που υπάγονται στις αντίστοιχες ειδικές διαδικασίες του ΚΠολΔ.
Το 8ο Τμήμα είναι αρμόδιο για υποθέσεις εμπραγμάτου και κληρονομικού δικαίου, ενώ το 9ο Τμήμα ασχολείται αποκλειστικά με υποθέσεις οικογενειακού δικαίου.
Τα 10ο, 11ο και 12ο Τμήματα (Αυτοκίνητα) χειρίζονται τις διαφορές από ζημίες που προκαλούνται από αυτοκίνητα, καθώς και τις διαφορές από τη σχετική ασφαλιστική σύμβαση.
Τα 13ο, 14ο, 15ο και 16ο Τμήματα (Ενοχικό – Εμπορικό) έχουν ευρύτερη αρμοδιότητα και εξετάζουν υποθέσεις ενοχικού και εμπορικού δικαίου, ζητήματα προσωπικής ή αστικής κατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, υποθέσεις σωματειακού δικαίου, αλλά και κάθε άλλη διαφορά που δεν υπάγεται σε άλλο ειδικό τμήμα.
Το 17ο Τμήμα (Σήματα) ασχολείται με κοινοτικά σήματα και με υποθέσεις βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως διπλώματα ευρεσιτεχνίας, πιστοποιητικά υποδείγματος χρησιμότητας, μεταφορά τεχνολογίας, τοπογραφίες προϊόντων ημιαγωγών, συμπληρωματικά πιστοποιητικά προστασίας, βιομηχανικά σχέδια και υποδείγματα.
Το 18ο Τμήμα (Πνευματική Ιδιοκτησία) έχει ως αντικείμενο τις υποθέσεις πνευματικής ιδιοκτησίας.
Το 19ο Τμήμα (Ασφαλιστικά Μέτρα) έχει ειδική λειτουργία και στελεχώνεται από δικαστές όλων των επιμέρους τμημάτων του Πολιτικού Τμήματος. Σε αυτό υπάγονται, μεταξύ άλλων, αιτήσεις αναστολής της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης και αιτήσεις χορήγησης προσωρινής διαταγής σε ασφαλιστικά μέτρα και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, όταν αυτές δεν εισάγονται μαζί με την κύρια υπόθεση.
Το 20ό Τμήμα (Δίκαιη Ικανοποίηση Διαδίκου) είναι αρμόδιο για αιτήσεις επιδίκασης δίκαιης ικανοποίησης λόγω αδικαιολόγητης καθυστέρησης της διαδικασίας ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όταν η διάρκεια της δίκης υπερβαίνει τον εύλογο χρόνο.
Το 21ο Τμήμα είναι αρμόδιο για διαφορές μεταξύ ιδιωτών σχετικά με ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ενέργεια και προσωπικά δεδομένα, με βάση το εθνικό ή ενωσιακό δίκαιο.
Το 22ο Τμήμα (Ανταγωνισμός) εξετάζει διαφορές από παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων αγωγές αποζημίωσης που συνδέονται με δραστηριότητες επιχειρήσεων σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας διανομής.
Συγκρότηση Μονομελών και Τριμελών Εφετείων
Ο Κανονισμός καθορίζει ποια τμήματα συγκροτούν Μονομελές Εφετείο και ποια μπορούν να συγκροτούν τόσο Μονομελές όσο και Τριμελές Εφετείο. Η κατανομή των υποθέσεων μεταξύ των δικαστών γίνεται κατά τρόπο ώστε να υπάρχει, κατά το δυνατόν, ισομερής επιβάρυνση.
Το Τριμελές Συμβούλιο Διεύθυνσης καθορίζει τον αριθμό των συνθέσεων ανάλογα με τον αριθμό των υποθέσεων και των υπηρετούντων δικαστών. Προβλέπεται επίσης εναλλαγή των κλιμακίων του Τριμελούς Εφετείου ως προς τη σειρά εκδίκασης των υποθέσεων.
Τοποθέτηση και μετακίνηση δικαστών
Οι δικαστές τοποθετούνται στα επιμέρους τμήματα του Πολιτικού Τμήματος με απόφαση του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης και υπηρετούν με αποκλειστική απασχόληση για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα δικαστικά έτη.
Ωστόσο, για ειδικές υπηρεσιακές ανάγκες είναι δυνατή η αυξομείωση του αριθμού των δικαστών κάθε τμήματος και η μετακίνησή τους από ένα τμήμα σε άλλο. Σε περίπτωση σημαντικών διαφορών στον αριθμό των υποθέσεων μεταξύ τμημάτων ή κλιμακίων, λαμβάνονται μέτρα για την εξισορρόπηση του φόρτου εργασίας, με συνεκτίμηση και της σοβαρότητας των υποθέσεων.
Κανόνες για συναφείς και επαναλαμβανόμενες υποθέσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι οι συναφείς υποθέσεις που κανονικά υπάγονται σε διαφορετικά τμήματα μπορούν να συγκεντρώνονται στο τμήμα όπου έχει εγγραφεί η κύρια υπόθεση.
Μετά από αναβολή, η υπόθεση κατά κανόνα επανέρχεται ενώπιον του ίδιου τμήματος. Αν έχει διαταχθεί συνεκδίκαση με άλλη συναφή υπόθεση, μπορεί να ακολουθήσει το τμήμα στο οποίο έχει εγγραφεί η άλλη υπόθεση.
Επίσης, όταν έχει εκδοθεί παρεμπίπτουσα απόφαση, η περαιτέρω συζήτηση γίνεται από το ίδιο τμήμα. Προβλέπεται ειδική μέριμνα ώστε, όταν είναι δυνατόν, η υπόθεση να παραμένει στον ίδιο δικαστή ή στον ίδιο εισηγητή.
Οι ανακοπές ερημοδικίας και οι αιτήσεις αναψηλάφησης εκδικάζονται από το τμήμα που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.
Σε περίπτωση αμφισβήτησης για το ποιο τμήμα είναι αρμόδιο, η διαφορά επιλύεται από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης πριν από την εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο.
Για ορισμένες ειδικά εξειδικευμένες κατηγορίες, όπως οι οικογενειακές διαφορές, η πνευματική ιδιοκτησία, τα σήματα και διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η δίκαιη ικανοποίηση, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η ενέργεια, τα προσωπικά δεδομένα και ο ανταγωνισμός, προβλέπεται παραπομπή στο ειδικά αρμόδιο τμήμα ακόμη και αν η υπόθεση έχει αρχικά εγγραφεί αλλού.
Δικάσιμοι και αριθμός υποθέσεων
Τα πολιτικά τμήματα έχουν 15 τακτικές δικασίμους ανά δικαστικό έτος, με ανώτατο όριο δύο δικασίμων τον μήνα.
Οι ημέρες συνεδρίασης διαφοροποιούνται ανάλογα με το τμήμα. Τα περισσότερα τμήματα συνεδριάζουν ανά δεύτερη εβδομάδα, κυρίως Τρίτη ή Πέμπτη, ενώ το 19ο Τμήμα Ασφαλιστικών Μέτρων μπορεί να συνεδριάζει κάθε εργάσιμη ημέρα, εφόσον υπάρχουν εγγεγραμμένες υποθέσεις.
Ειδική ρύθμιση υπάρχει για τα τμήματα 13/21, 14/22, 15/17 και 16/18, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους ως προς τις ημέρες συνεδρίασης. Προβλέπεται επίσης διαφορετική διάταξη από 16 Σεπτεμβρίου 2027 και μετά.
Οι τακτικές συνεδριάσεις πραγματοποιούνται σε τρεις βασικές περιόδους του δικαστικού έτους: από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τον Δεκέμβριο, από τον Ιανουάριο έως πριν από τη Μεγάλη Εβδομάδα και από μετά τη Διακαινήσιμο έως τις αρχές Ιουνίου.
Περιορισμός αριθμού υποθέσεων και δικαστικής χρέωσης
Για κάθε πολιτική δικάσιμο μπορούν να εγγράφονται έως 8 υποθέσεις για κάθε δικαστή που υπηρετεί στο αντίστοιχο τμήμα. Υποθέσεις που υπερβαίνουν το όριο αυτό προβλέπεται να αναβάλλονται σε μεταγενέστερη δικάσιμο.
Παράλληλα, η συνολική χρέωση κάθε δικαστή δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 70 δικογραφίες ανά δικαστικό έτος, χωρίς να υπολογίζονται οι γνήσιες υποθέσεις ασφαλιστικών μέτρων. Για την κατανομή λαμβάνονται υπόψη όχι μόνο ο αριθμός των υποθέσεων αλλά και η σοβαρότητα και η δυσχέρειά τους.
Θερινά τμήματα
Κατά τη θερινή περίοδο προβλέπεται ειδική λειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων. Στις περιόδους 1–15 Ιουλίου, 16–31 Ιουλίου και 1–5 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει πολιτικό δικαστήριο την πρώτη Τρίτη κάθε περιόδου.
Στα θερινά πινάκια μπορούν να εγγράφονται έως 4 δικογραφίες ανά δικαστή και μόνο υποθέσεις για τις οποίες συντρέχουν λόγοι επείγοντος, κατόπιν σχετικής αίτησης του διαδίκου και έγκρισης από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για το 19ο Τμήμα Ασφαλιστικών Μέτρων, το οποίο εξακολουθεί να συνεδριάζει κατά τις εργάσιμες ημέρες καθ’ όλη τη διάρκεια των θερινών τμημάτων, δηλαδή από 1 Ιουλίου έως 15 Σεπτεμβρίου.
Οργάνωση του Ποινικού Τμήματος
Το Ποινικό Τμήμα αποτελείται από τους δικαστές που συμμετέχουν στις ποινικές συνθέσεις του Εφετείου, τους ανακριτές, τους δικαστές ανηλίκων και τους δικαστές που υπηρετούν στα Τμήματα Βουλευμάτων. Στο Ποινικό Τμήμα υπάγεται το σύνολο της ποινικής δικαστηριακής ύλης του Εφετείου Αθηνών.
Στην αρμοδιότητά του περιλαμβάνονται οι υποθέσεις του Συμβουλίου Εφετών, οι ανακρίσεις και οι υποθέσεις που εισάγονται στα ποινικά δικαστήρια του Εφετείου, δηλαδή στο Μονομελές και το Τριμελές Εφετείο, στο Εφετείο Ανηλίκων και στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο.
Τμήμα Ποινικών Εδρών
Ρυθμίζεται η στελέχωση του Τμήματος Ποινικών Εδρών από Προέδρους Εφετών και Εφέτες με αποκλειστική απασχόληση. Η θητεία τους είναι κατά κανόνα διετής και μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του Κανονισμού, να παραταθεί.
Για την επιλογή και την παράταση της θητείας λαμβάνονται υπόψη η αρχαιότητα, η προηγούμενη εμπειρία, η ικανότητα διεύθυνσης της διαδικασίας, η ταχύτητα εκδίκασης και τα υπηρεσιακά και στατιστικά στοιχεία που αφορούν τη δραστηριότητα των δικαστών.
Σε περίπτωση έκτακτων υπηρεσιακών αναγκών μπορούν να μετακινηθούν στο Ποινικό Τμήμα και δικαστές του Πολιτικού Τμήματος. Προβλέπονται επίσης ειδικοί κανόνες για την εξαίρεση και την αποχή δικαστών, ώστε η διαδικασία να συνεχίζεται με τον προβλεπόμενο αναπληρωματικό δικαστή.
Τμήμα Βουλευμάτων
Το Τμήμα Βουλευμάτων αποτελείται από τρία κλιμάκια, Α΄, Β΄ και Γ΄. Οι δικαστές και οι αναπληρωτές τους επιλέγονται με δημόσια κλήρωση μεταξύ των δικαστών που υπηρετούν στο Ποινικό Τμήμα.
Βασικό αντικείμενο της ρύθμισης είναι η αντικειμενική κατανομή των ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κλιμακίων. Η κατανομή γίνεται κυρίως με βάση το αρχικό γράμμα του επωνύμου του κατηγορουμένου, αιτούντος ή προσφεύγοντος, ενώ προβλέπονται ειδικοί κανόνες για ξενόγλωσσα επώνυμα και για υποθέσεις με περισσότερους κατηγορουμένους.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις επόμενες αιτήσεις του ίδιου προσώπου στην ίδια υπόθεση, ώστε να εφαρμόζεται κυκλική κατανομή και να μην καταλήγουν διαρκώς στο ίδιο κλιμάκιο.
Κατά τις περιόδους των Χριστουγέννων–Πρωτοχρονιάς και του Πάσχα, οι επείγουσες ποινικές υποθέσεις εισάγονται στο κλιμάκιο που υπηρετεί ανεξάρτητα από το σύστημα κατανομής. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ζητήματα προσωρινής κράτησης, περιοριστικών όρων, άρσης τηλεφωνικού απορρήτου, κατασχέσεων, ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης και αιτήσεων εξαίρεσης ή αποχής.
Ρυθμίζεται επίσης η διαδικασία όταν μέλος κλιμακίου εξαιρείται ή δηλώνει αποχή, καθώς και ο τρόπος αναπλήρωσης δικαστών σε περίπτωση κωλύματος.
Ποινικές δικάσιμοι και διακοπή συνεδριάσεων
Ο Κανονισμός καθορίζει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο πραγματοποιούνται οι τακτικές ποινικές δικάσιμοι, από 16 Σεπτεμβρίου έως 20 Δεκεμβρίου και από 7 Ιανουαρίου έως 30 Ιουνίου.
Παράλληλα καθορίζεται ο αριθμός των συνεδριάσεων που μπορούν να πραγματοποιούν τα επιμέρους ποινικά δικαστήρια κάθε μήνα. Έτσι οργανώνεται η δικαστηριακή ύλη και αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη συσσώρευση δικασίμων.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, οι οποίες εισάγονται από συγκεκριμένες συνθέσεις και δεν υπολογίζονται στον προβλεπόμενο συνολικό αριθμό υποθέσεων.
Εάν μια ποινική συνεδρίαση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, η εκδίκαση διακόπτεται κατ’ αρχήν για την αμέσως επόμενη εργάσιμη ημέρα. Εάν υπάρχει ανωτέρα βία που εμποδίζει τη συνέχιση, αυτή πρέπει να αναφέρεται ειδικά στην απόφαση περί διακοπής.
Θερινά ποινικά τμήματα
Κατά τη θερινή περίοδο εφαρμόζεται ειδικό πρόγραμμα ποινικών δικασίμων. Οι προβλεπόμενες περίοδοι είναι 1–15 Ιουλίου, 16–31 Ιουλίου και 1–15 Σεπτεμβρίου.
Κατά το διάστημα αυτό λειτουργούν οι αναγκαίες ποινικές συνθέσεις, αλλά με περιορισμένο αριθμό δικασίμων. Ο Κανονισμός καθορίζει ειδικά ποιες συνθέσεις συνεδριάζουν σε κάθε περίοδο.
Αριθμός ποινικών υποθέσεων ανά δικάσιμο
Προβλέπεται ο ανώτατος αριθμός υποθέσεων που μπορούν να προσδιορίζονται σε κάθε ποινικό δικαστήριο και σε κάθε δικάσιμο.
Στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο μπορούν να προσδιορίζονται έως δύο υποθέσεις ουσίας. Στα Τριμελή Εφετεία και στο Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων προβλέπονται μεγαλύτεροι αριθμοί, ανάλογα με το είδος της διαδικασίας και τον βαθμό δικαιοδοσίας.
Οι περιορισμοί αυτοί αποσκοπούν στην πραγματική δυνατότητα εκδίκασης των υποθέσεων και στην αποφυγή υπερφόρτωσης των πινακίων.
Υπάρχει, όμως, δυνατότητα προτεραιότητας σε υποθέσεις που παρουσιάζουν ιδιαίτερη ανάγκη άμεσης εκδίκασης. Ειδικότερα, μπορούν να προταχθούν υποθέσεις στις οποίες επίκειται παραγραφή, καθώς και υποθέσεις στις οποίες ο κατηγορούμενος κρατείται προσωρινά. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αλλαγής της σειράς του εκθέματος όταν υπάρχουν ιδιαίτερες πρακτικές ανάγκες, όπως μεγάλος αριθμός διαδίκων, μαρτύρων ή συνηγόρων.
Κλήρωση ποινικών συνθέσεων
Η σύνθεση των ποινικών δικαστηρίων καθορίζεται με ηλεκτρονική κλήρωση. Η ηλεκτρονική διαδικασία αποτελεί τον κανόνα, ενώ η χρήση αδιαφανών σφαιριδίων προβλέπεται μόνο εφόσον η ηλεκτρονική κλήρωση δεν είναι δυνατή λόγω ανωτέρας βίας.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στην αντικειμενική και τυχαία επιλογή των δικαστών που θα συμμετέχουν στις ποινικές συνθέσεις.
Προβλέπεται ακόμη περιορισμός στην άμεση επανακλήρωση δικαστή, καθώς ο δικαστής που συμμετείχε σε ποινική σύνθεση εξαιρείται από την κλήρωση για τις συνθέσεις που συνεδριάζουν την επόμενη εργάσιμη ημέρα.
Ώρα έναρξης ποινικών συνεδριάσεων
Οι ποινικές συνεδριάσεις αρχίζουν κατά κανόνα στις 09:00. Ειδικά οι συνεδριάσεις του Τριμελούς Εφετείου Ανηλίκων αρχίζουν στις 10:00.