Αριθμός 571/2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Γρίβα, Γεώργιο Μικρούδη -Εισηγητή, Γεσθημανή Τσουλφόγλου και Παγώνα Παναγιώτου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαρτίου 2026, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Δημήτριου Μητρουλιά (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Σ. Τ. , για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος – κατηγορουμένου Τ. Π. του Γ. , κατοίκου … , ήδη κρατούμενου στο Σ.Κ. … , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Βασίλειο Παπιώτη, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 82/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λαμίας.
Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λαμίας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και o αναιρεσείων – κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ’ αριθ. πρωτ. …2025 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2025.
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η με αριθμό καταθέσεως ΕΜ …2025 αίτηση του Τ. Π. για την αναίρεση της υπ’ αρ. 82/2025 αποφάσεως του (δικάσαντος ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο) Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λαμίας, με την οποία καταδικάσθηκε σε ποινή καθείρξεως οκτώ ετών και τριών μηνών για διακίνηση ναρκωτικών ουσιών και λαθρεμπορία, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 2Α, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ), διότι η προσβαλλομένη καταχωρίστηκε καθαρογεγραμμένη στο ειδικό προς τούτο βιβλίο στις 22/7/2025 και είναι παραδεκτή, διότι περιέχει έναν παραδεκτό λόγο αναιρέσεως. Είναι συνεπώς τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν.
1) Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 4139/2013: 1). Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 21, 22 και 23, διακινεί παράνομα ναρκωτικά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον οκτώ (8) ετών και με χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ. Επίσης με το άρθρο 30 του ιδίου Νόμου “1) Όσοι απέκτησαν την έξη της χρήσης ναρκωτικών και δεν μπορούν να την αποβάλουν με τις δικές τους δυνάμεις, υποβάλλονται σε ειδική μεταχείριση κατά τους όρους του άρθρου αυτού και των άρθρων 31-35.
2). Η συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων της προηγούμενης παραγράφου διαπιστώνεται κατά την άσκηση της ποινικής δίωξης και σε κάθε φάση της ποινικής διαδικασίας, σύμφωνα με την αρχή της ηθικής αποδείξεως, όπως ορίζεται από το άρθρο 177 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
3. Για τη διάγνωση της εξάρτησης ενός προσώπου από ναρκωτικά συνεκτιμώνται ιδίως ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: πιστοποιήσεις αναγνωρισμένων υπηρεσιών απεξάρτησης, χορήγησης υποκαταστάτων ή ανταγωνιστικών στα οπιοειδή ουσιών, περίθαλψης για παθήσεις συνδεόμενες με τη χρήση ουσιών, ψυχολογικά και κοινωνικά δεδομένα που αφορούν τον κατηγορούμενο, ευρήματα εργαστηριακών εξετάσεων που αποκαλύπτουν χρήση ναρκωτικών για μακρόχρονες περιόδους. Σε κάθε φάση της ποινικής διαδικασίας δύναται να διαταχθεί πραγματογνωμοσύνη είτε αυτεπάγγελτα είτε μετά από αίτημα του κατηγορουμένου, προκειμένου να καθοριστεί αν πράγματι υπάρχει εξάρτηση, όπως επίσης και το είδος και η βαρύτητα αυτής. Η αποδοχή ή η απόρριψη του αιτήματος για πραγματογνωμοσύνη πρέπει να αιτιολογείται ειδικά. Η πραγματογνωμοσύνη συνεκτιμάται με τα παραπάνω διαγνωστικά κριτήρια… 4) Δράστης, στο πρόσωπο του οποίου κατά το χρόνο της πράξης συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1, αν είναι υπαίτιος τέλεσης: α. Των πράξεων του άρθρου 29 παράγραφοι 1 και 2 παραμένει ατιμώρητος. β. Των πράξεων του άρθρου 20 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους. γ. Των πράξεων του άρθρου 21 παράγραφοι 1 εδάφιο β’ και 2 τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους. δ. Των πράξεων του άρθρου 22 τιμωρείται με πρόσκαιρη κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών. 5) Ο κατά νόμο ποινικός χαρακτήρας των πράξεων που τελέστηκαν από δράστη, στο πρόσωπο του οποίου συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1, κρίνεται με βάση την απειλούμενη στην παράγραφο 4 στοιχεία β’, γ’ και δ’ ποινή.
2) Η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 Δ’ ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, απαιτείται να υπάρχει όχι μόνο ως προς την κατηγορία, αλλά πρέπει να εκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, που προτείνονται από τον κατηγορούμενο και τον συνήγορό του σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 171 παρ. 2 και 333 παρ. 2 ΚΠΔ και (οι οποίοι) τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή στον αποκλεισμό ή στην μείωση της ικανότητας προς καταλογισμό ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου ή την μείωση της ποινής. (ΟλΑΠ 2/2022). Μεταξύ των αυτοτελών ισχυρισμών, που μπορούν να προβληθούν επί παραβάσεων του νόμου περί ναρκωτικών, είναι και ο ισχυρισμός τοξικομανίας του δράστη, κατά τον χρόνο τελέσεως της πράξης, ήτοι της απόκτησης της έξης των ναρκωτικών ουσιών, την οποία δεν μπορεί να αποβάλει με τις δικές του δυνάμεις, κατά το άρθρο 30 του ν. 4139/2013 (ΑΠ 548/2023). Με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως (εκ του άρθρου 510 παρ. 1 εδ. Δ’ ΚΠοινΔ), ο αναιρέσεων μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη της απαιτουμένης από το Σύνταγμα και τον ΚΠοινΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του προβληθέντος περί τοξικομανίας ισχυρισμού του. Από την αναγκαία για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση της προσβαλλομένης προκύπτει ότι κατά την έναρξη της συζητήσεως η συνήγορος υπερασπίσεως του κατηγορουμένου αρνήθηκε την αποδιδομένη κατηγορία περί διακινήσεως ναρκωτικών ουσιών, με χρόνο τελέσεως 31-5-2021, προβάλλοντας περαιτέρω τον αυτοτελή ισχυρισμό περί τοξικομανίας κατ’ άρθρον 30 Ν. 4139/2013 και προσεκόμισε μεταξύ άλλων τρεις εκθέσεις ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, που εξεδόθησαν στο πλαίσιο προηγούμενων ποινικών του υποθέσεων. Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά την εκφορά της καταδικαστικής του κρίσεως (για την οποία δεν διαλαμβάνεται ειδικό παράπονο στην κρινομένη αίτηση), απέρριψε τον προβληθέντα περί τοξικομανίας ισχυρισμό με την εξής αιτιολογία “όσον αφορά τον ισχυρισμό του κατηγορουμένου ότι είναι εξαρτημένος χρήστης, ο οποίος προσκομίζει προς απόδειξη του ισχυρισμού του, τις από 26-5-2004, 10-6-2014, 30-1-2020 εκθέσεις ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, προκύπτει ότι αυτές αφορούν προηγούμενα έτη από τον χρόνο τέλεσης της πράξης και δεν προσκομίζεται κάποια άλλη που να αναφέρεται τον τελευταίο κρίσιμο χρόνο της σύλληψης του. Για το λόγο αυτό πρέπει να απορριφθεί ο ισχυρισμός του αυτός ως αβάσιμος”. Μετά ταύτα το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο του ότι: “Στους παρακάτω αναφερόμενους τόπους στις 31-5-2021 διακίνησε ναρκωτικές ουσίες, κατά την έννοια του νόμου [άρθρο 1 παρ. 1 & 2 Ν.4139/2013 σε συνδ. με άρθρο 1 παρ. 2 Πιν. Β, Γ 110 & Δ 75 Κ.Ν.Ν. , που κυρώθηκε με άρθρο πρώτο Ν.3459/2006], ήτοι ουσίες που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα και προκαλούν τη μεταβολή της θυμικής κατάστασης του χρήστη και την πρόκληση ψυχικής ή και σωματικής εξάρτησης, δηλαδή προέβη σε πράξη, με την οποία συντελείται η κυκλοφορία των ναρκωτικών ουσιών, και δη σε κατοχή ναρκωτικών ουσιών και συγκεκριμένα 1] στην Π.Ε.Ο. Λαμίας – Βόλου, στο ύψος της Τ.Κ. Αγίας Παρασκευής Λαμίας, κατελήφθη από αστυνομικά όργανα του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών την Υ.Α. Λαμίας, που ακινητοποίησαν το οδηγούμενο από αυτόν και με αριθμό κυκλοφορίας … 1 I.Χ.Ε αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του, να κατέχει εντός του ανωτέρω οχήματος ακατέργαστη κάνναβη βάρους 0,1 γραμμαρίου και 2] μετά από έρευνα που διενεργήθηκε από αστυνομικά όργανα της ίδιας ως άνω υπηρεσίας στην ευρισκόμενη στις Εργ. Κατοικίες Ν. Μαγνησίας Λαμίας οικία του κατελήφθη να κατέχει 3ντός αυτής α] ένα νάιλον σακουλάκι περιέχον μίγμα κάνναβης – καπνού συνολικού βάρους 1,3 γραμμαρίων, β] μία νάιλον σακούλα περιέχουσα ακατέργαστη κάνναβη βολικού βάρους 163 γραμμαρίων, γ] δεκαοκτώ [18] δισκία του φαρμάκου … των 40 mg που περιέχει τη ναρκωτική ουσία … και δ] επτά [7] δισκία του φαρμάκου … των 10 mg, που περιέχει τη ναρκωτική ουσία …
Με αυτά που δέχθηκε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο (κατά το συνδυασμό αιτιολογικού με το διατακτικό), δεν διέλαβε την απαιτουμένη (σύμφωνα με την υπ’ αρ. 2 νομική σκέψη) ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία κατά την απόρριψη του παραπάνω προβληθέντος αυτοτελούς ισχυρισμού περί τοξικομανίας, διότι, αν και μνημονεύει, μεταξύ άλλων, την από 30-1-2020 έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης (του Ψυχιάτρου Α. Σ.), κατά την οποία ο νυν αναιρεσείων χαρακτηρίζεται ως χρόνιος εξαρτημένος χρήστης, που από μόνος του δεν δύναται να αποβάλει την έξη των ναρκωτικών ουσιών, η προσβαλλομένη απόφαση ουδέν διαλαμβάνει επί ουσίας του ζητήματος αυτού (αν δηλαδή ο κατηγορούμενος ανήκει στον χώρο των εξαρτημένων χρηστών), αρκούμενη στην αναφορά ότι οι προσκομιζόμενες εκθέσεις (οι οποίες βέβαια εκτιμώνται ελευθέρα από το δικαστήριο) έχουν συνταχθεί πριν από την τέλεση του αδικήματος (ήτοι χρονικώς παρωχημένες) και δεν προσκομίζεται άλλη που να καταλαμβάνει τον “κρίσιμο χρόνο”. Ωστόσο ο χρόνος τελέσεως της πράξεως του νυν αναιρεσείοντος είναι η 21-5-2021, η προαναφερόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης συνετάγη το προηγούμενο έτος (2020), η δε διαδικασία απεξαρτήσεως από την έξη των ναρκωτικών ουσιών είναι εκ των πραγμάτων χρονοβόρος. Υπέπεσε επομένως το δικαστήριο της ουσίας στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 510 παρ. 1 Δ’ ΚΠοινΔ, ενώ σε κάθε περίπτωση (με το να θεωρήσει ως χρονικά παρωχημένη μια έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης του αμέσως προηγουμένου έτους), διάλαβε ελλιπή και αντιφατική αιτιολογία κατά την εκφορά της απορριπτικής του κρίσεως επί του ανωτέρω αυτοτελούς ισχυρισμού (άρθρου 30 Ν. 4139/2013), στερώντας την απόφασή του νομίμου βάσεως και υποπίπτοντας στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 510 παρ. 1 Ε’ ΚΠοινΔ, η οποία λαμβάνεται και αυτεπαγγέλτως υπ’ όψιν (άρθρο 511 ΚΠοινΔ).
Επομένως είναι βάσιμος ο παραπάνω (μοναδικός) λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και ακολούθως πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς το παραπάνω αναφερόμενο κεφάλαιο και σε περίπτωση παραδοχής του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού, και ως προς την επιβληθείσα ποινή και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές εκτός εκείνων που είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρο 519, 522 ΚΠΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ’ αρ. 82/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λαμίας, κατά το μέρος που αφορά τον περί τοξικομανίας ισχυρισμό του αναιρεσείοντος Τ. Π. του Γ. , και, σε περίπτωση παραδοχής του, και ως προς την επιβληθείσα ποινή.
Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως την υπόθεση.
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Απριλίου 2026.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Μαΐου 2026.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΠΗΓΗ : areiospagos.gr